- Updated: September 11, 2023 06:44 PM
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਹੁਣ ਹਵਾ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵਗਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਦਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪਲਾਇਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਨਅਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 350 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਨਅਤਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪੈਂਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਾਂ ਸਬੰਧੀ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਨੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਜਿਊਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਅੱਜ ਕਨਫੈੱਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡਸਟਰੀ (ਸੀ. ਆਈ. ਆਈ), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਇਕ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਰੁਣ ਗੋਇਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਕ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਸੋਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਸੌਂਪਿਆ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਲਾਟਾਂ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ ਹੋਲਡ ਤੋਂ ਫਰੀਹੋਲਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ, ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਨੋਟਿਸਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਉਦਯੋਗ ਐਕਟ 2006 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਸ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਉਦਯੋਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਚਾਲਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਦੁਖ਼ੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 2800 ਉਦਯੋਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 600 ਨੂੰ ਚਾਲਾਨ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਏਰੀਆ-1 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕਈ ਪਲਾਟ ਖਾਲੀ ਪਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵੇਲੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯਮ ਸੁਖਾਵੇਂ ਬਣਾਏ ਸਨ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 350 ਉਦਯੋਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੇਰਾਬੱਸੀ, ਲਾਲੜੂ, ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ ਵਿਚ ਪਲਾਇਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਟ ਬੋਲਟ ਉਦਯੋਗ, ਫਾਰਮਾ ਉਦਯੋਗ, ਆਟਾ ਮਿੱਲਾਂ, ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟ, ਚੌਲ ਮਿੱਲਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀ ਉਦਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਪਲਾਇਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਬੱਦੀ ਨੇੜੇ ਫਾਰਮਾ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਪਲਾਇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 500 ਗਜ਼ ਦੇ ਪਲਾਟ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 375 ਗਜ਼ ਦੇ ਪਲਾਟ ’ਤੇ ਹੀ ਉਸਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਭਾਅ ਵੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਵੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਸਨਅਤੀ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਨਅਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਆਵੇ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।