- Updated: June 12, 2023 05:26 PM
ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਵੱਖਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਹੈਰਾਨ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੌਮੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਰੈਂਪਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਝਾਕੀ ਪਰੇਡ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ, ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਜੋ 1985 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫਲਾਈਟ 182 ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਖਵਾਦੀ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਚੰਦਰ ਆਰੀਆ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੱਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਜੋਡੀ ਥਾਮਸ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਭਾਰਤ 'ਤੇ 'ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ' ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਜੋ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵੋਟਰ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਉਲਟਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਪਾਰ, ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭਾਈਵਾਲ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿ ਦੇ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਆਰਥਿਕ ਵਰਦਾਨ 'ਤੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹਾਵੀ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਵੱਲੋਂ 2021 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੋਵਿਡ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 2.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿੱਖ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਸਿਆਸੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ 'ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।