- Updated: October 04, 2023 04:47 PM
ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਼਼ਡਾਟਸ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਮੋਂਗੀ ਜੀ ਬਾਵੇਂਡੀ, ਲੁਈਸ ਈ ਬਰੂਸ ਅਤੇ ਅਲੈਕਸੀ ਆਈ ਏਕਿਮੋਵ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 2023 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੁਆਂਟਮ ਡੌਟਸ ਨੈਨੋ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਟੂਲਬਾਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 2023 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸਾਰੇ ਨੈਨੋਵਰਲਡ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੈਨੋ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਹੁਣ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ LED ਲੈਂਪਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟਿਊਮਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵੇਲੇ ਸਰਜਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 11 ਮਿਲੀਅਨ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕ੍ਰੋਨਰ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹਰ ਕੋਈ ਜੋ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤੱਤ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਪਦਾਰਥ ਨੈਨੋ-ਅਯਾਮਾਂ ਤੱਕ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਵਰਤਾਰੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ 2023 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਕਣ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਵਰਤਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਼ਡਾਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਨੈਨੋ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਫਾਰ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜੋਹਾਨ ਐਕਵਿਸਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਡਾਟਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਲੈਕਸੀ ਏਕਿਮੋਵ ਰੰਗਦਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਕਾਰ-ਨਿਰਭਰ ਕੁਆਂਟਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ। ਰੰਗ ਤਾਂਬੇ ਕਲੋਰਾਈਡ ਦੇ ਨੈਨੋ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਏਕਿਮੋਵ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕਣਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕੁਆਂਟਮ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਚ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਲੁਈਸ ਬਰੂਸ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਤਰਲ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹੇ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਾਰ-ਨਿਰਭਰ ਕੁਆਂਟਮ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ।